Kamyki Dawida

Wspomnienia córki i wnuczki właścicieli fabryki maszyn rolniczych w Gidlach pod Częstochową, otwiera opis pensji Panny Plater w Warszawie z lat 1923-1930, który warto polecić tym młodym i dorosłym, którzy zatroskani są dzisiejszymi losami szkolnictwa w Polsce. W czasie studiów związała się autorka z Obozem Wielkiej Polski, a następnie z wywodzącym się z niego Obozem Narodowo-Radykalnym. Została dziennikarką w oenerowskim dzienniku „ABC”. Wojna 1939 r. zastała ją w Rzymie, skąd dotarła samochodem w Warszawy, gdzie 7 września 1939 włączyła się do pracy w Straży Obywatelskiej. Maria Rutkowska doskonale oddaje klimat i stan umysłów, złudzenia i rozczarowania młodego pokolenia nierozwiązanymi problemami społecznymi i narodowymi Polski międzywojennej. Rozczarowała dyktatura Mussoliniego i coraz drastyczniej dostrzegane nieludzkie oblicze niemieckiego faszyzmu. Opisuje jak narodowościowe uprzedzenia wobec Żydów ulegały przewartościowaniu. W 1941 r. aresztuje ją gestapo, w 1942 osadzono ją w obozie koncentracyjnym dla kobiet w Ravensbrück, skąd uciec mogła dopiero w 1945 r. W obozie napisała wiele wierszy, stanowiących swego rodzaju zapiski obrazujące stan ducha i morale osadzonych w obozie kobiet.