Synteza prawa polskiego 1918-1939

Wprowadzenie Opis syntezy prawa polskiego okresu II Rzeczpospolitej (1918–1939) jest przedsięwzięciem szczególnym nie tylko w skali polskiej, ale i europejskiej. Dzieje się tak dlatego, że od 1795 do 1918 r. nasz kraj był podzielony pomiędzy Austrię, Prusy i Rosję. W związku z powyższym, na byłych terenach polskich wdrożono kilka odrębnych systemów prawnych. Taki stan rzeczy powodował, że w miarę upływu czasu coraz bardziej się zacierały kontury ukształtowanego na przestrzeni wieków, rodzimego systemu prawa. Odzyskanie niepodległości wymagało połączenia rozdzielonej przez zaborców Polski w jedną całość. Konieczne stało się wprowadzenie funkcjonalnego porządku prawnego i administracyjnego, systemu władzy ustawodawczej i wykonawczej, budowa instytucji publicznych i administracji na szczeblu centralnym oraz szczeblach terenowych. W nocie z 16.11.1918 r., w której Józef Piłsudski informował o powstaniu państwa polskiego, znalazł się zapis, że „powstaje ono z woli całego narodu i opiera się na podstawach demokratycznych”. Niniejsza praca ściśle nawiązuje do naszej publikacji „Prawo polskie. Próba syntezy” (Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009), w której przedstawiliśmy obowiązujący stan prawny, który uległ istotnym zmianom w latach 90. XX w. Dotyczy to przede wszystkim dziedzin prawa, ale jednocześnie wiele opracowań w jednym i drugim tomie ma tego samego autora. Identyczny jest też skład zespołu redakcyjnego. Ze względów merytorycznych najwięcej uwagi poświęcono prawu cywilnemu, prezentując w odrębnych trzech opracowaniach część ogólną, prawo rzeczowe i zobowiązania. Dopełnieniem problematyki cywilistycznej, słusznie postrzeganej jako korona prawa, jest prawo konstytucyjne, administracyjne karne, skarbowe (obecnie finansowe), gospodarcze, handlowe, pracy i kanoniczne. Za zasadne uznaliśmy też przedstawienie przedmiotów, które są w różnym stopniu powiązane z wyżej wymienionymi, a to: prawa spadkowego, rodzinnego, opiekuńczego i małżeńskiego, medycznego, proceduralnego oraz koncepcji własności intelektualnej. Całość wywodów rozpoczyna prezentacja filozofii prawa w okresie międzywojennym, a w dalszej kolejności następuje tematyka prawa międzynarodowego. Redaktorzy, maj 2012 roku