Nadzorować, interweniować, karać

Ponad dwieście zgromadzonych w tym tomie dokumentów daje niezwykle szczegółowy obraz polityki partii nazistowskiej wobec Kościoła katolickiego na terenie Zabrza. Trzy słowa zawarte w tytule, przywołane w sierpniu 1935 r. w piśmie gauleitera śląskiej NSDAP, Josepha Wagnera, determinują główne linie tej polityki. Charakter zamieszczonych tu dokumentów jest bardzo zróżnicowany, ale wszystkie łączy fakt powstania w orbicie nazistowskiego aparatu władzy: partii hitlerowskiej., jej organizacji członowych i afiliowanych, jak też organów policyjnych i administracyjnych. Zebrane dokumentacja oddaje więc nazistowski punkt widzenia problematyki kościelnej, łącznie z charakterystycznym językiem, używanym w odniesieniu do Kościoła.