Elżbieta Zawacka

Biografia Elżbiety Zawadzkiej, jednej z zaledwie dwóch Polek w stopniu generała brygady. W latach drugiej wojny światowej współtworzyła struktury organizacyjne śląskiej Komendy Okręgu SZP–ZWZ–AK i Referat Wojskowej Służby Kobiet Okręgu Śląskiego. Była oficerem KG ZWZ–AK, służąc najpierw jako kurier na trasie Warszawa–Berlin, a później tworząc kolejne trasy zachodnie i kierując katowicką placówką Wydziału Łączności Zagranicznej KG ZWZ–AK „Zagroda”. Zasłynęła z misji do Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie w 1943 r., skąd powróciła drogą powietrzną skacząc na spadochronie do kraju w Ekipie nr XXIX (operacja „Neon 4”), dołączając tym samym do elitarnego grona cichociemnych. Brała udział w powstaniu warszawskim, po którego upadku wyszła z miasta z ludnością cywilną, by w kilka dni później odbudowywać zerwaną łączność z Londynem i tworzyć nowe trasy kurierskie. Po wojnie powróciła do pracy pedagogicznej, przerwanej aresztowaniem i czteroletnim więzieniem (1951–1955). Wyszła na wolność na mocy amnestii i na nowo zajęła się pracą pedagogiczną. Jej specjalizacją była andragogika (kształcenie dorosłych). Mówiła o e-lerningu w czasach, gdy pierwsze komputery osiągały wielkość niemałych pokoi. Jako andragog pracowała w wyższej Szkole Pedagogicznej w Gdańsku (od 1970 r. Uniwersytecie Gdańskim) oraz na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pracę naukową w zakresie pedagogiki społecznej zmuszona była przerwać na skutek szykan i represji ze strony bezpieki. Po przejściu na emeryturę zajęła się badaniami historycznymi i działalnością społeczną na rzecz zachowania pamięci o losach byłych żołnierzy AK. Była współtwórcą Światowego Związku Żołnierzy AK oraz twórczynią Fundacji „Archiwum Pomorskie AK” w Toruniu.