Tadeusz Kalita Spóźniony melduje. Okupacja niemiecka i rzeczywistość PRL w donosach agenta UB/SB

Otwarcie archiwów UB/SB znacznie poszerzyło zasób źródłowy do badań nad przeszłością. Bez wykorzystania dokumentów wytworzonych przez komunistyczny aparat represji nie do pomyślenia staje się opracowanie wielu zagadnień, w tym również związanych z nastrojami społecznymi na wsi. W przypadku tych ostatnich zasadnicze znaczenie mają teczki tajnych współpracowników UB/SB. Jednym z nich był Tadeusz Kalita, występujący pod pseudonimem „Spóźniony". Teren gminy Boksyce (z siedzibą w Mominie), z którego pochodził Tadeusz Kałita, ma bogatą przeszłość z czasów konspiracji antyhitlerowskiej oraz antykomunistycznej. Działały tu prężne struktury polskiego ruchu oporu, głownie ZWZ/AK i BCh. Ponadto miały tu wpływy także inne odłamy polskiej konspiracji począwszy od Gwardii Ludowej - Armii Ludowej po Narodowe Siły Zbrojne. Było to zarzewiem wielu wzajemnych konfliktów i nieporozumień, które bardzo interesowały organy bezpieczeństwa PRL. Pozyskanie więc do współpracy człowieka z piękną kartą okupacyjną, cieszącego się zaufaniem wśród byłych członków Armii Krajowej oraz Batalionów Chłopskich z terenu powiatu opatowskiego, było dla ostrowieckiego UB dużym sukcesem.