Rzeczpospolita III i pół

50 rozmów o przeszłości i przyszłości. Wypowiadają się m.in.: Wojciech Jaruzelski, Lech Wałęsa, Aleksander Kwaśniewski, Mieczysław Rakowski, Włodzimierz Cimoszewicz, Leszek Miller, Kazimierz Marcinkiewicz, Jarosław Kaczyński, Jerzy Urban, Zbigniew Bujak, Danuta Hubner, Andrzej Morozowski, Piotr Kraśko, Rafał Ziemkiewicz, Manuela Gretkowska, Jacek Kurski, Stefan Niesiołowski. Czuję się odpowiedzialny za te całe 20 lat, bo w polityce byłem, chociaż na stanowisku premiera jedynie 9 miesięcy. Nie zrobiliśmy tego tak, jak powinniśmy. Źle zorganizowaliśmy państwo. (...) Staraliśmy się przecierać ścieżki po swojemu, mimo że dawno już ktoś je przetarł w zupełnie inny, prostszy sposób. Kazimierz Marcinkiewicz Chciałbym być młodszym, niż jestem, ale nie młodym. Dziesięć lat mniej, owszem, ale młodość sensu stricte to dziś coś innego niż kiedyś. Więc nie wiem, czy chciałbym próbować. Jarosław Kaczyński Mojego ojca stare kobiety całowały po rękach, mówiąc: jaśnie wielmożny panie. Czapkowano. Do mnie mówiono: paniczu. (...) To, co zapamiętałem z dzieciństwa i to, co potem narosło w świadomości, dokuczało mi bardzo. Stąd nadmierna chęć, żeby traktować jako sól ziemi klasę robotniczą i biednego chłopa, i starych komunistów. Wojciech Jaruzelski Patriotyzm miał sens w PRL-u, bo kierowano go przeciwko uniwersalizmowi socjalistycznemu, radzieckości, sowietyzacji. Uważam, że własny kraj to rodzaj więzienia lokalnego, z mentalnością grajdołka, z niewolą w obrębie polszczyzny. Gdybym dziś był młody, od razu bym się z tego wywinął. Jerzy Urban