Żołnierskie Pamiętniki 1914-1918

Publikacja Żołnierskie Pamiętniki 1914-1918 przygotowana ostatecznie do druku w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej i oddawana niniejszym do rąk Czytelnika jest wydawnictwem nietypowym. Termin „pamiętnik, pamiętniki”, za Słownikiem Języka Polskiego, wskazuje na „utwór literacki zawierający opisy wydarzeń, oparte na bezpośredniej obserwacji autora, jego wspomnieniach i przeżyciach”. W przypadku tego wydawnictwa reguła ta obowiązuje tylko połowicznie. Alojzy Trojanowski jest autorem rękopiśmiennych dzienników relacjonujących codzienne wydarzenia, jakie były udziałem młodego żołnierza rzuconego w wir Wielkiej Wojny. Zapiski te, zawierające również komentarze i rysunki, chronione najpierw przez autora podczas wojennej tułaczki, następnie z pieczołowitością przechowane przez rodzinę, na początku lat 90. XX wieku zostały odczytane z rękopisów i opracowane przez syna Alojzego – Władysława i w 1992 roku „wydane” w maszynopisie w kilku egzemplarzach dla najbliższej rodziny. To właśnie Władysław nadał tym diariuszowym zapiskom charakter pamiętników i zbeletryzował je. Posługując się tekstem dzienników, nie zawsze przytaczał tekst w oryginale, a odtwarzając wojenne losy ojca, oparł się również na ustnych przekazach obojga rodziców i na korespondencji. W ten sposób powstało dzieło o nowym charakterze, mające w zasadzie dwóch autorów. Zespół redakcyjny MNZP doceniając walory tego opracowania, postanowił podać je do druku w takiej właśnie formie, opatrując stosownymi przypisami z komentarzami.