O wojnie ojczyźnianej 1941-1945

Autor składa hołd żołnierzom walczącym z Hitlerem i oddaje ceść heroizmowi narodu rosyjskiego. Należy do tych pisarzy, którzy służą swemu narodowi, ale mu się nie wysługują - stąd tyle gorzkich prawd w tych rozważaniach. Popow mógłby powtórzyć słowa Piotra Czaadajewa sprzed niemal dwóch wieków: "Kocham swój kraj, życzę mu chwały", ale "nie nauczyłem się kochać swej ojczyzny z zamkniętymi oczami, z pochyloną głową, z milczeniem na ustach. Sądzę, że można być pożytecznym dla własnego kraju, tylko pod warunkiem że się go wyraźnie widzi: myślę, że czasy ślepej miłości minęły, że teraz przede wszystkim winniśmy ojczyźnie prawdę". Wierny tej zasadzie Popow pisze prawdę i z otwartymi oczami i podniesioną głową opowiada o demokratycznej historii swojej ojczyzny. Dziś, w chwili zdumiewających deklaracji wielkorosyjskiego - czy raczej wielkosowieckiego - szowinizmu, głos Gawriła Popowa jest świadectwem uczciwości i odwagi tej "innej Rosji" - Rosji szanującej wolność, godność i prawdę. Dla Polaków ten głos jest szczególnie ważny - to dowód, że demokracja polska ma w Rosji przyjaciół.