Nad pięknym modrym Dunajem. Mauthausen 1940-1945

Tak, to właśnie nad szumiącym w melodyjnym rytmie strausowskiego walca pięknym modrym Dunajem, hitlerowcy wznieśli warowne piekło, znane pod nazwą obozu koncentracyjnego Mauthausen. Okrucieństwo tego kontrastu miało chyba podyktować Stefanowi Krukowskiemu boleśnie przekorny tytuł książki. Niniejsza publikacja jest nową, pozycją w ciągle jeszcze zasmucająco skromnym dorobku polskiej literatury obozowej. Stefan Krukowski miał 22 lata, gdy z Pawiaka, poprzez obóz koncentracyjny Sachsenhausen, trafił do KL Mauthausen, gdzie stał się więźniem nr 1163. Do 1943 r. przebywał w karnej kompanii. Pracował w kamieniołomach. Pod koniec pobytu w obozie został kapo magazynu mundurowego SS. W Mauthausen zaprzyjaźnił się ze Stanisławem Grzesiukiem, którego wprowadzał w tajniki życia obozowego. Po wyzwoleniu, został w okupowanych Niemczech. Autor podzielił swoje opowiadanie na cztery części. O ile jednak trzy końcowe łączą się w dość swobodnie operujący chronologią ciąg wspomnieniowy, a cała ich akcja rozgrywa się na otoczonym kolczystym drutem terenie obozu koncentracyjnego, o tyle część pierwsza ogarnia znacznie szersze horyzonty i stanowi w pewnej mierze odrębną i niemal zamknięta w sobie całość.