Z dziejów obozów IG Farben Werk Auschwitz 1941-1945

Książka dr. Piotra Setkiewicza, historyka Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, to pierwsze tak kompleksowe opracowanie historii fabryki syntetycznego kauczuku i paliw, zbudowanej przez ten niemiecki koncern w Oświęcimiu w latach II wojny światowej. Autor publikacji stara się ukazać historię fabryki i obozu w sposób całościowy, rozpoczynając od chwili podjęcia decyzji przez zarząd IG Farben o rozpoczęciu budowy, poprzez negocjacje w sprawie werbunku załogi, wysiedlenia miejscowej ludności polskiej i żydowskiej, relację z postępów prac budowlanych, aż do ewakuacji fabryki w styczniu 1945 r. Publikacja składa się z dwóch części. W części pierwszej, zatytułowanej „Fabryka”, Piotr Setkiewicz przedstawia zarys historii koncernu IG Farbenindustrie, podaje genezę podjęcia decyzji o budowie fabryki w Oświęcimiu i opisuje prace na projektem budowlanym IG Werk Auschwitz, w tym utworzenie w okolicy fabryki dziewięciu obozów dla pracowników IG Farben. Autor opisuje też załogę SS obozu IV – Dorfrand (Arbeitslager Buna, KL Monowitz) – i postawy esesmanów wobec więźniów i robotników cywilnych fabryki. Rozdział kończy analiza amerykańskich ataków bombowych na instalacje IG Farben w 1944 r. Część zatytułowana „Robotnicy” omawia m.in. skład narodowościowy, liczebność i efektywność zatrudnionych przy budowie fabryki. Autor analizuje dokładnie dane dotyczące więźniów Auschwitz, zatrudnionych w Monowicach, opisując m.in. warunki życia, porządek dnia, postawy więźniów funkcyjnych, szpital, kary i represje, ruch oporu oraz ucieczki. Osobny rozdział poświęcony jest robotnikom wolnym i przymusowym, w tym jeńcom wojennym, zatrudnionym przy budowie zakładów chemicznych. Oprócz towarzyszących tekstom tabel, wykresów oraz oryginalnych fotografii i dokumentów z czasów wojny, publikacja zawiera również aneksy. Obejmują one m.in. listę prywatnych firm zatrudnianych w fabryce IG Farben w Oświęcimiu, służbowe sprawozdania i raporty oraz fotografie wykonane w czasie wojny na terenie fabryki i obozów mieszkalnych dla robotników przymusowych. Książkę kończy szczegółowa bibliografia oraz indeks osobowy.