Fabryka Broni 1939-1940

Katalog wystawy "Fabryka Broni 1939-1940. Nowa rzeczywistość" prezentowanej w od września do grudnia 2022 r. w Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. Wraz z chwilą wkroczenia do Radomia wojsk niemieckich i początkiem okupacji rozpoczął się nowy, trudny etap w historii radomskiej Fabryki Broni. Można w nim wyróżnić dwa okresy. Pierwszy, określany jako „przedprodukcyjny”, trwał od 8 września do 30 listopada 1939 roku, wtedy zakład znajdował się pod jurysdykcją dowództwa Wehrmachtu w Radomiu, i drugi – czas „wznowienia produkcji”, od 1 grudnia 1939 roku do połowy 1940 roku, kiedy fabrykę przejął w zarząd austriacki koncern Steyr-Daimler-Puch. W materiałach źródłowych i archiwaliach dotyczących tego okresu pojawiają się dwie nazwy radomskiej fabryki. W początkowej fazie zakład nosił nazwę Gewehrfabrik, zaś z końcem roku 1939 – Waffenfabrik (funkcjonuje ona aż do wyzwolenia miasta w 1945 roku). Interesującym materiałem ikonograficznym i zarazem źródłowym są niepublikowane wcześniej fotografie (66 sztuk), pochodzące z albumów niemieckich żołnierzy: Unterfeldwebela Paula Geudtnera z jednostki Feldwerkstatt 542 i Oberleutnanta Sieveringa z jednostki Waffenmeister I./Inf. Rgt. 76 oraz, prawdopodobnie, pracowników Steyr. Ułożone chronologicznie, pokazują fragmenty rzeczywistości tamtych dni. Ciekawym uzupełnieniem są odręczne podpisy i opisy w języku niemieckim (wraz z datowaniem), wykonane przez właścicieli fotografii. Intencją autora wystawy i katalogu było przybliżenie tej „nowej rzeczywistości”.