Gente Rutheni, natione Poloni

Niniejsza książka stanowi klasyczne studium przypadku. Przypadek gente Rutheni, natione Poloni mieści się równocześnie w dwu przestrzeniach. Pierwsza to paradygmat procesów narodotwórczych w dziewiętnastowiecznej Europie Środkowo-Wschodniej. Drugi to losy "sierot" po Rzeczypospolitej - nie tylko Obojga Narodów. Trzymając się tego pierwszego, gente Rutheni, natione Poloni, czyli inaczej i piękniej to ujmując: "z krwi ruskiej Polacy", to efekt długiego procesu biegnącego od akulturacji do asymilacji, który zatrzymał się w pół drogi. Zjawisko to wielostronnie naświetlone przez Adama Świątka jest znakiem, że ewolucja Rusinów w dziewiętnastowiecznej Galicji, może nie wszystkich, może tylko części, mogła potoczyć się w innym kierunku. Jest niewątpliwą zasługą autora, że dostrzegł taką możliwość i taki moment dziejowy. Pozbawiony wyraźnych konturów i kształtu, słabo skontrastowany, z rozmytą chronologią – stał się przedmiotem jego wnikliwych dociekań. Książka Adama Świątka zawiera szereg nowych ustaleń i znacznie poszerza naszą wiedzę o Rusinach narodowości polskiej w Galicji. Dzięki temu niniejsza publikacja ma szansę stać się ważną pozycją w historiografii polskiej.