Emigracja z Polskiej Orawy do Stanów Zjednoczonych Ameryki na przełomie XIX i XX wieku

„Książka Marka Liszki poświęcona jest ważnemu w polskiej historii i kulturze, ale do tej pory niewystarczająco rozpoznanemu zagadnieniu, jakim jest migracja Górali Orawskich do USA. Jej celem jest analiza przebiegu migracji górali z Polskiej Orawy do Stanów Zjednoczonych Ameryki, a także kulturowe transformacje związane z tą grupą na przełomie wieków XIX i XX. Trzeba przyznać, że autor zaprezentował bardzo dobry warsztat historyka. Cenna i ważna jest baza źródłowa, którą wykorzystał w swej książce, oraz sposób podejścia do zebranego materiału, ocena jego wiarygodności, wskazanie na sposoby rozwiązania pojawiających się problemów. Niewątpliwie, co należy podkreślić, niepodważalną wartość stanowią w tych rekonstrukcjach badania źródłowe – wykorzystanie materiałów z amerykańskiego archiwum Ellis Island. Książka Marka Liszki ze względu na podjętą tematykę, wysoki poziom merytoryczny, dobre udokumentowanie źródłowe, znakomity warsztat historyka i wiarygodną metodologię jest pozycją ważną. Może ona stanowić ważny punkt odniesienia w badaniach historycznych i w socjologii kultury.” – prof. dr hab. Maria Olszewska W książce jest widoczna fascynacja – i zespolona z nią pasja badawcza – dotycząca kultywowania orawskiego dziedzictwa w warunkach emigracji. Na bardzo wysoką ocenę zasługuje zwłaszcza przytoczenie, analiza i systematyzacja manifestów pasażerskich z archiwum Ellis Island (1892–1924) oraz opracowanie na ich podstawie liczby emigrantów z Polskiej Orawy z podziałem na miejscowości. Równie ważne jest wyprowadzenie własnych wniosków, otwierających perspektywy dalszych badań nad migracją oraz dziedzictwem i tożsamością kulturową górali pochodzących z Polskiej Orawy. – dr hab. Marek Rembierz, prof. UŚ