Idea spisku i teorie spiskowe w świetle analiz krytycznych i badań historycznych

Jak podkreślają badacze historii społecznych wyobrażeń, w ostatnich dziesięcioleciach XVIII i na początku wieku XIX spisek stał się jedną z podstawowych kategorii wyjaśniania zjawisk nie tylko politycznych. Podstawowa trudność związana z krytyczno-analitycznym badaniem teorii spiskowych dotyczy konieczności przełamania nagromadzonych stereotypów, które grożą przyjęciem uproszczonych założeń badawczych. Dominuje przekonania, że teorie te nie zmuszają do podjęcia wieloaspektowych nad nimi studiów i nie domagają się różnorodnych interpretacji. Niniejsza książka jest badawczą propozycją wyjścia poza stereotypy. Prezentuje ujęcia, w świetle których tzw. teoriospiskowe myślenie mogłoby być postrzegane jako swoiste odgałęzienie nowożytnego racjonalizmu, konsekwencja modernistycznego przekonania o poznawczych możliwościach rozumu ludzkiego, wyraz narodzin nowożytnej koncepcji nauki oraz nowożytnej idei ludzkiej podmiotowości, aspekt laicyzacji filozofii dziejów i historiografii, osobliwa synteza katrezjańskiego i heglowskiego racjonalizmu, racjonalistycznie zorientowana historiozofia, przejaw nowoczesnej i politycznie niezbywalnej mitologizacji zjawisk społecznych.