Administracja diecezjalna w Królestwie Polskim w latach 1864-1918

Z wielu opracowań historycznych traktujących o dziejach Kościoła katolickiego w Królestwie Polskim można dowiedzieć się, że diecezje pod berłem carów były nieobsadzone, a na ich czele stali tymczasowi zarządcy kościelni - administratorzy diecezjalni. „Tymczasowość ” stawała się w tym przypadku stanem permanentnym lub przynajmniej długotrwałym. Łatwo zatem dojść do wniosku, że to nie biskupi, ale właśnie administratorzy nadawali ton życiu religijnemu w Królestwie Polskim, wpływali na kształtowanie się struktur kościelnych, organizowali duszpasterstwo i mieli decydujący głos w sprawach formacji duchowieństwa. W literaturze przedmiotu traktującej o dziejach diecezji Królestwa Kongresowego nie poświęcono dotychczas większej uwagi temu zagadnieniu. Znajdujemy wprawdzie wzmianki o tym czy innym księdzu, zwłaszcza jeśli po latach został biskupem lub zasłużył się w życiu Kościoła, w opracowaniach o dziejach diecezji administratorzy są wymienieni, choć na ogół bez próby scharakteryzowania ich dokonań, brak jednak spojrzenia syntetycznego, opartego na pogłębionej kwerendzie źródłowej i wyciągnięcia z nie stosownych wniosków. Niniejsza praca stara się wypełnić braki w dotychczasowej literaturze i ukazać pełny obraz funkcjonowania administracji diecezjalnej w Królestwie Polskim.