120 lat polskiego ruchu ludowego

Problem naukowy podjęty w niniejszej publikacji stanowi istotny składnik badań poświęconych pozycji ruchu ludowego wśród innych ruchów politycznych rozwijających się na ziemiach polskich od końca XIX wieku. Ruch ludowy, to obok ruchu socjalistycznego i narodowego, najstarszy i najważniejszy nurt polityczny we współczesnej Europie. W 2015 r. minęło 120 lat od utworzenia pierwszego chłopskiego ugrupowania politycznego na ziemiach polskich – Stronnictwa Ludowego, które powstało w Galicji w zaborze austriackim. Dzieje ruchu ludowego naznaczone były sukcesami, szybkim rozwojem organizacyjnym, był niewątpliwie ważną częścią składową procesu historycznego. Długie lata działalności obfitowały również w okresy trudne dla działaczy i sympatyków partii ludowych. Wiązało się to przede wszystkim z dramatyczną historią narodu polskiego: okres zaborów, dwie wojny światowe, autorytarny system sanacyjny oraz totalitaryzm komunistyczny. Słabości i bolączki wynikały przede wszystkim z wewnętrznego rozbicia na zwalczające się wzajemnie partie i frakcje polityczne, rozbieżności stanowisk przywódców ludowych oraz niedoskonałości i luk w myśli politycznej. Ugrupowania ludowe zawsze wyraźnie manifestowały swe przywiązanie do polskiej tradycji niepodległościowej, do wartości chrześcijańskich i demokratycznych. Ich wkładu w rozwój polityczny, społeczny i cywilizacyjny polskiej wsi nie można przecenić. W dużej mierze dzięki ich działalności, poczucie tożsamości narodowej wśród ludności wiejskiej systematycznie rosło, a chłopi powoli stawali się świadomymi swych praw i obowiązków obywatelami.