Teoria i praktyka prezentacji reliktów archeologiczno-architektonicznych

"Jak przypomniał Bogusław Szmygin, sposoby traktowania historycznych ruin były jednym z zagadnień, które najwcześniej wzbudziły zainteresowanie tworzącego się nowoczesnego konserwatorstwa na przełomie XIX i XX wieku. Polscy konserwatorzy zabytków dyskutowali te zagadnienia już w czasie I Zjazdu Towarzystwa Opieki na Zabytkami w Warszawie w 1909 roku oraz I Zjazdu Miłośników Ojczystych Zabytków w Krakowie w 1911 roku. (...) Archeologiczne badania wykopaliskowe, nie tylko w regionach rozwoju starożytnych cywilizacji, ale także i w naszej części świata coraz częściej przynoszą odsłonięcie ruin historycznych budowli. Te fascynujące odkrycia naukowe stwarzają jednak równocześnie szczególne problemy natury konserwatorskiej: czy można w stosunku do tych – śladowo często zachowanych – reliktów architektoniczno-archeologicznych stosować bezpośrednio zasady wypracowane dla znajdujących się w ruinie zamków czy kościołów, czy pozostawione w formie „trwałej ruiny” będą w rzeczywistości trwałe i (...) czy będą zrozumiałe i akceptowane przez dzisiejsze społeczeństwo? Czy nie wymagają one specjalnych zabiegów, które zapewnią im nie tylko zachowanie w dobrym stanie, ale także i możliwość pełnienia funkcji edukacyjnej, emocjonalnej, estetycznej i ekonomicznej? Czy możliwe i uzasadnione jest poddawanie tych reliktów rekonstrukcji bądź łączenie ich ze współczesną architekturą? Nie roszcząc sobie pretensji do oferowania gotowych rozwiązań, książka niniejsza prezentuje przegląd problemów i praktycznych rozwiązań stosowanych w tym zakresie w Polsce i na świecie, starając się rozważyć, w jaki sposób relikty murowanej architektury, odsłaniane przez archeologów, mogą najlepiej służyć dzisiejszym i przyszłym pokoleniom". Zbigniew Kobyliński, Ewa Magdalena Charowska i Łukasz Kowalczyk (z „Wprowadzenia”)