Biuletyn IPN 9 (154) wrzesień 2018

Pamięć o przeszłości buduje naszą tożsamość. We wrześniowym numerze „Biuletynu IPN” zastanawiamy się nad naszą pamięcią zbiorową wyrażaną w przestrzeni publicznej. Podejmujemy też temat strat osobowych poniesionych przez Polskę w II wojnie światowej. W rubryce „Ojcowie Niepodległości” – sylwetka Ignacego Paderewskiego. W setną rocznicę odzyskania Niepodległości przypominamy, jak po zrzuceniu jarzma zaborców pozbywano się znaków ich dominacji. Derusyfikacja Warszawy była wtedy czymś oczywistym, niebudzącym poważniejszych dyskusji. Niepodległość niosła ze sobą chęć upamiętniania bohaterstwa Polaków, a jednocześnie usuwania tego, co przez lata symbolizowało podległość zaborcom. Czy tak jest i dzisiaj? – Pytamy o to w innych tekstach ukazujących troskę o miejsca pamięci w kraju i za granicą. W numerze można znaleźć artykuł o stratach osobowych poniesionych przez Polskę w II wojnie światowej i o trudnościach w dokładnym ich policzeniu. Na uwagę zasługuje też tekst o tym, jakie cele polityczne przyświecały władzom sowieckim, gdy zdecydowały się na pokazowy charakter Procesu Szesnastu. Do „Biuletynu IPN” dołączyliśmy płytę DVD z filmem Marii Cegiełki Soldau – miasto na pograniczu śmierci o niemieckim obozie koncentracyjnym w Działdowie. W sprzedaży od 14 września 2018 r. w placówkach Poczty Polskiej, w sieci EMPiK oraz w księgarniach IPN. SPIS TREŚCI Ojcowie Niepodległości Adam Grzegorz Dąbrowski – Orędownik sprawy polskiej. Ignacy Jan Paderewski (1860–1941) Pamięć i tożsamość Piotr Jaźwiński – Derusyfikacja w Warszawie 1915–1926 Waldemar Grabowski – Straty osobowe II Rzeczypospolitej w latach II wojny światowej. Czy można ustalić dokładną liczbę? Ewa Żaboklicka – Opieka państwa nad cmentarzami wojennymi Iwona Fischer – Kopiec Józefa Piłsudskiego w Krakowie Barbara Świtalska-Starzeńska – Fort III w Pomiechówku – mało znane miejsce pamięci Renata Soszyńska – Rocznica dla władzy niebezpieczna Anna Jagodzińska – Zapomniane polskie mogiły. Delegacja IPN w Dachau Piotr Kędziora-Babiński – Ekshumacje żołnierzy i policjantów poległych w 1939 roku Adam Siwek – Nie tylko Monte Cassino. Polskie miejsca pamięci we Włoszech Andrzej Grajewski – Więzienie KGB w Wilnie na trasie podróży papieża Franciszka ks. Jarosław Wąsowicz SDB – Serce dla „Inki” Sylwetki Jakub Gołębiewski – Doktor Antoni Docha. Sprawiedliwy lekarz Grodzieńszczyzny Komentarze historyczne Sławomir Kalbarczyk – Proces Szesnastu we wspomnieniach oskarżyciela