Problemy cywilizacyjnego rozwoju Białorusi, Polski, Rosji i Ukrainy od końca XVIII do XXI wieku

Losy czterech słowiańskich narodów – Białorusinów, Polaków, Rosjan i Ukraińców często przeplatały się w historii. Niejednokrotnie narody te wchodziły w skład jednego państwa. Tak było w przypadku trwającej kilka wieków unii polsko-litewskiej. Poczynając od połowy XVII stulecia, rozpoczął się proces stopniowego wchłaniania ich przez imperium carskiej Rosji. Po zakończeniu I wojny światowej Polakom udało się odzyskać państwowość, ale obszary Białorusi i Ukrainy zostały rozdzielone pomiędzy Polskę i Związek Sowiecki. Z kolei podziały terytorialne po II wojnie światowej spowodowały całkowite włączenie obszarów Ukrainy i Białorusi do Związku Sowieckiego oraz polityczne uzależnienie Polski od tego mocarstwa. W rezultacie osoby pochodzenia białoruskiego, polskiego czy ukraińskiego stawały się, najczęściej wbrew swojej woli, obywatelami Związku Sowieckiego. Upadek komunizmu i obalenie porządku jałtańskiego stworzyły nową szansę dla narodów tego regionu. W przypadku Polski było to odzyskanie suwerenności, a dla Białorusi i Ukrainy możliwość stworzenia tak długo oczekiwanego własnego państwa. Natomiast Rosja otrzymała szansę budowania demokratycznych struktur w systemie władzy.