Komentarze biblijne z Qumran. Od midraszu do peszeru

Prezentowany tu zbiór komentarzy biblijnych z Qumran obejmuje, poza obszernym wprowadzeniem, dwa rodzaje komentarzy stosowane w egzegezie esseńskiej. Pierwszy to komentarze tematyczne (midrasze), skoncentrowane zwłaszcza na eschatologii. Drugi rodzaj, specyficzny dla piśmiennictwa z Qumran, to komentarze ciągłe (peszery) do ksiąg prorockich i do psalmów. Znajomość tych dzieł egzegetycznych daje głębszy wgląd w teologię sekty i jej metody interpretacji ksąg świętych judaizmu palestyńskiego. Pozwala też, dzięki aluzjom historycznym, uzupełnić dotychczasową wiedzę o dziejach ówczesnego judaizmu i przyczynach jego rozpadu na trzy główne odłamy (faryzejski, saducejski i esseński). Spis treści: WPROWADZENIE /9 Zwoje znad Morza Martwego /10 Essedeńczycy a gmina qumrańska /12 Peszarim - edycje i datowanie /14 Peszery ciągłe i tematyczne /20 Cytaty biblijne w peszerach /33 Historia w peszerach /40 Peszer a Nowy Testament /52 CZĘŚĆ I: KOMENTARZE TEMATYCZNE Midrasz eschatologiczny 11QMelch (11Q13) /59 Midrasz eschatologiczny 4QMidrEschat (4Q174+4Q177) /62 Pocieszenia (4QTanchumim; 4Q176) /72 Komentarz do Genesis A (4Q252) /75 Peszer o Okresach (4Q180 i 4Q181) /77 Ordynacje A (4Q159) /82 CZĘŚĆ II: KOMENTARZE CIĄGŁE Komentarze do Izajasza (4Q161-4Q165) /87 Komentarze do Dwunastu Proroków: /99 Ozeasz (4Q166 i 4Q167) /99 Micheasz (1Q14; 1QpMic) /104 Micheasz (4Q168; 4QpMic?) /106 Nahum (4Q169; 1QpNah) /106 Habakuk (1QpHab) /112 Sofoniasz (1QpZeph; 1Q15 i 4QpZeph; 4Q170) /124 Malachiasz (5Q10; 5QpMal?) /125 Komentarze do Psalmów /125 4QpPs (4Q171) /126 1Q16 (1QpPs) /131 4Q173 (4QpPs) /132 PODSUMOWANIE /133 Wybrana bibliografia /135 Indeks /145