Mokszadharmaparwan

Pierwszy w polskiej literaturze naukowej systematyczne opracowanie najdłuższego ekskursu dydaktycznego Mahabharaty, noszącego tytuł Mokszadharmaparwan. Jest to filozoficzne pouczenie o ścieżce wiodącej ku wyzwoleniu, zamieszczone w XII księdze eposu, zatytułowanego Śantiparwan (Księga Wyciszenia). Mimo, że Mokszadharmaparwan jest kopalnią mitów, wiedzy o religii, filozofii i obyczajowości Indii, pozostaje dziełem stosunkowo mało zbadanym/ Tymczasem jest ona podstawą dla klasycznych pouczeń jogi. Ta starożytna nauka wyłożona jest w rozlicznych opowieściach mitologicznych, dialogach między doskonałymi guru i ich uczniami, bogami i królami, a nawet między samym Bogiem (Kryszną) i jego wyznawcami. Datowanie Mokszadharmaparwanu pozostaje kwestią sporną, dzieło powstało najpewniej pomiędzy II w.p.n.e. a II w.n.e. To prawdopodobnie najdłuższe pouczenie filozoficzne starożytnych Indii jest żywym świadectwem pojęć, teorii, koncepcji ontologicznych i psychosomatycznych opisów człowieka według nauk dwóch ważnych szkół filozofii indyjskiej - sankhji i jogi. Spis treści: Wstęp /9 Status quaestionis /16 1. Mokszadharmaparwan /26 1.1. Księgi dydaktyczne Mahabharaty /28 1.2. Informacje ogólne dotyczące Mokszadharmaparwanu /42 1.3.* Podział filozoficznych nauk Mokszadharmaparwanu - spojrzenie P.M. Modiego /73 Rozdział 2. Dialogiczna budowa tekstu /81 2.1. Narajanija /83 2.2. Uńczhawrittjupakhjana /94 Rozdział 3. Tradycje filozoficzno-religijne Mokszadharmaparwanu /96 3.1. Przejawy sankhja-jogi: od Cywilizacji Doliny Indusu do epoku Maurjów /100 3.2. Sankhja /114 3.2.* Sankhja jako nauka o wyzwoleniu - uwagi Franklina Edgertona /161 3.3. Wisznuizm /163 3.4. Pańczaratra /167 Rozdział 4. Człowiek w Mokszadharmaparwanie /173 4.1. Miejsce człowieka w społeczeństwie /179 4.2. Budowa człowieka /187 4.3. Jogin - człowiek doskonały /205 4.4. Rola czynnika wyzwalającego /228 4.5. Istotna rola świadomości /236 4.6. Człowiek w stanie mokszy /248 Zakończenie /265 Bibliografia /268