U źródeł modernizmu

Książka U źródeł modernizmu Józefa Rykwerta (tłum. Ewa Klekot) ma swoje niezaprzeczalne miejsce w kanonie publikacji z zakresu teorii i historii architektury. Autor podsumował w niej nowatorski program nauczania historii architektury, który wprowadził w latach 1968–1978 na Uniwersytecie Essex w Colchester. Rykwert do perfekcji opanował sztukę tłumaczenia architektury europejskiej, a wokół architektonicznych fenomenów z lat 1660–1780 i z początków nowoczesności stworzył niezwykły obraz dwóch wieków historii, które prześledził z rzadko dziś spotykaną erudycją. Logiczne analogie, swobodne skojarzenia, erudycyjna anegdotyczność, subtelna ironia, trafne puenty, barwne, a jednocześnie precyzyjne opisy architektury, to cechy pisarstwa, które odnajdujemy w pracach naukowych Rykwerta. (…) Lektura U źródeł modernizmu… przypomina kontemplację ogromnego obrazu historycznego namalowanego z dbałością o szczegóły, z kilkoma bohaterami na pierwszym planie, takimi jak Claude Perrault, Christopher Wren, Carlo Lodoli, Giovanni Battista Piranesi, Jacques-Germain Soufflot. Nakładają się tu na siebie różnorodne narracje historycznych postaci (o niepospolitych biografiach). Jednocześnie zyskujemy panoramę co najmniej dwóch wieków kultury piśmiennej i wizualnej, w której architektura – jako sztuka projektowania (a nie tylko jako »technika« układania kamienia na kamieniu czy cegły na cegle) – rodzi się w ferworze debat akademickich, dyskusji o ideałach piękna na dworach, w salonach, na spotkaniach towarzystw i tajnych stowarzyszeń, w czasie podróży po Europie i po »dalszym« świecie, ale pozostaje zależna od politycznych ambicji i koneksji wpływowych mecenasów. – Z posłowia Gabrieli Świtek