Życie codzienne przez pryzmat rzeczy

Oddajemy w ręce czytelnika tom będący pokłosiem drugiej już edycji sesji naukowej Kultura Materialna Średniowiecza w Polsce o temacie przewodnim Życie codzienne przez pryzmat rzeczy, która odbyła się w dniach 16-17 kwietnia 2009 r. w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W centrum zainteresowań organizatorów konferencji, jej uczestników oraz autorów partycypujących w niniejszej publikacji leży, poznawane dzięki materialnym pozostałościom ludzkiej aktywności, szerokie spektrum zachowań społecznych w wiekach średnich. Postrzeganie człowieka przez pryzmat immanentnie z nim związanej materialności, konkretnie jednego z jej przejawów, tj. wytworów, jest zagadnieniem związanym z nowszymi "trendami" w teorii badań antropo-archeologicznych, takimi jak tekstualizm, biografia rzeczy, obiektyfikacja czy archeologia symetryczna. Rozpatrywane jest w tle dyskusji nt. kultury materialnej, nie tyle jako terminu porządkującego, ale jako jednego z przejawów kultury pojmowanej holistycznie. Spis treści: Wojciech Chudziak - Kilka uwag o archeologii wczesnego średniowiecza na tle współczesnych nauk historycznych /9 Joanna Stępniak - "Męskie" i "kobiece". O kreowaniu różnic rodzajowych w procesie socjalizacji na przykładzie wczesnego średniowiecza /15 Paweł Szczepanik - Przedmiot jako zapis porządku kosmologicznego Słowian Zachodnich. Analiza wybranych okuć pochewek noży /27 Agata Sztyber - Funkcja i znaczenie kaptorg we wczesnym średniowieczu /43 Ewelina Siemianowska - Odciski, płytki, ołowianki, plomby, czyli Bołsunowskiego i innych rozterki nad "sfinksem sfragistyki" /63 Sylwia Rodak - Okucie blatnickie z osady w Bolesławcu w świetle nowych badań archeologicznych na pobliskim grodzisku wczesnośredniowiecznym /89 Paweł Kucypera, Piotr Pranke, Sławomir Wadyl - Wczesnośredniowieczne miniaturowe toporki metalowe z Europy Środkowo-Wschodniej i Północnej. Korpus zabytków /103 Sebastian Kalinowski - Wczesnośredniowieczne narzędzia kamienne z Żółtego, gm. Drawsko Pomorskie (stanowisko 33) /177 Barbara Kowalewska - Przędzalnictwo i tkactwo na wyspie Jeziora Zarańskiego (Żółte, stan. 33, gm. Drawsko Pomorskie) /197 Maksym Mackiewicz - Hanzeatycki Wrocław w świetle wybranych aspektów kultury materialnej /215 Kamila Oleś - Użytek nad pięknem formy? O estetyce gotyckiego wnętrza w kamienicy środkowoeuropejskiej /247 Małgorzata Pytlak - Późnośredniowieczne naczynia o dnach kulistych w zbiorach gorzowskiego muzeum /259 Piotr Miernik - Funkcja późnośredniowiecznych naczyń ceramicznych z miejscowości Pień, gm. Dąbrowa Chełmińska, w świetle obserwacji makroskopowych i wybranych źródeł ikonograficznych /281 Jarosław Lewczuk - Relikty XIII-wiecznej zabudowy odkryte w Sulechowie, pow. zielonogórski, woj. lubuskie /303 Izabela Gomułka - Zabawa odbiciem rzeczywistości - łódki-zabawki z Gdańska i Opola jako odzwierciedlenie lokalnego szkutnictwa średniowiecznego /321 Agnieszka Groszewska - Kilka uwag na temat średniowiecznego obuwia dziecięcego na podstawie wybranych znalezisk /333 Marcin Winiarski - Skórzane pochewki na noże z Gdańska z ul. Panieńskiej /339 Krzysztof Rybka - Wyniki ekspertyzy mieczy ze Szczecina /349