Kościół wczesnego średniowiecza

Kolejny tom historii Kościoła autorstwa jednego z najsłynniejszych i najchętniej do dziś czytanych pisarzy i historyków, Daniela-Ropsa, zaczyna się opisem życia i dzieła biskupa Hippony, świętego Augustyna, którego myśl będzie przyświecać wiekom, a świętość pozostanie na zawsze wzorem. Kończy refleksją nad przełomowym okresem w połowie XI stulecia, kiedy to po sześciu wiekach wojen i podbojów zaczyna się kształtować w Europie wspólnota chrześcijańska (christianitas). Kiedy to ludzie wierzący w Chrystusa uświadamiają sobie, że należą do jednej zbiorowości, jednocześnie nadprzyrodzonej i ludzkiej. Okres ten to także początek niebywałego rozwoju kultury i kształtowania się zrębów ustroju feudalnego. Autor nie ma wątpliwości, że Kościół tylko dlatego mógł wyjść zwycięsko z tego okresu, w którym chwiały się fundamenty cywilizacji, ponieważ nie jest jedynie "instytucją ludzka" i otrzymał obietnicę, ze bramy piekielne go nie przemogą.