Chrystian

Początki trwałej akcji misyjnej w Prusach związane są przede wszystkim z osobą cystersa, a późniejszego biskupa misyjnego, Chrystiana. Jest on głównym bohaterem niniejszej powieści historycznej. Nie mamy wątpliwości, że jego postać jest nie tylko godna przypomnienia, ale może także i naśladowania. To jemu, w znacznym stopniu, zawdzięczamy powodzenie misji chrystianizacyjnej na początku XIII wieku w ziemi chełmińskiej, ziemi lubawskiej, a także i w części Prus. To on także jawi się nam, w perspektywie przebiegu wydarzeń misyjnych, jako człowiek głębokiej wiary i nadziei. Biskup Chrystian wpisał się również w historie konkretnych miejscowości. W powieści przywołano przede wszystkim związki z Grudziądzem. To przecież działalności misyjnej biskupa średniowieczny gród grudziądzki zawdzięcza swój dynamiczny rozwój. Wszystko wskazuje również na to, że to on nadał miejscowości status miasta. Poza tym z Grudziądza uczynił ważny punkt na mapie misyjnej północno-wschodnich obszarów obecnej Polski. dk prof. Waldemar Rozynkowski