Mortui viventes obligant. Cmentarzysko wczesnośredniowieczne w Dziekanowicach

Od wydawcy: "Grobami wyróżniającymi się na cmentarzysku było 6 pochówków tzw. groby komorowe, w których pod koniec X wieku pochowano przedstawicieli lokalnej elity. Groby te zainicjowały chowanie zmarłych na tym terenie. W zdecydowanej większości zmarłych chowano w grobach wziemnych niespalonych. Tylko dwoje zmarłych zostało spalonych i pochowanych pomiędzy innymi grobami. Wśród zmarłych znalazły się dzieci – od okresu płodowego, poprzez noworodki, a także dorośli oraz niewielka ilość ludzi w podeszłym wieku. Przeciętny wiek kobiet to około 32 lat, a mężczyzn 38 lat. Na cmentarzysku obserwujemy zetknięcie się starych tradycji ze zwyczajami wynikającymi z pojawienia się nowej religii. Wśród zmarłych należy się liczyć ze znaczną grupą ludzi, którzy urodzili się poza Wielkopolską i w ramach zasiedlania przez Piastów centrum państwa zostali sprowadzeni nad Lednicę. Potwierdzają to badania izotopu strontu. Dzięki zabytkom (m.in. monetom), a też dzięki analizom węgla radioaktywnego wiemy, że cmentarzysko funkcjonowało od końca X po XIII wiek. A jego początki to nie tylko groby komorowe ale też pochówki równoczasowe w kilku innych miejscach przestrzeni cmentarnej. Badania przyrodnicze pozwalają odtworzyć roślinność jaką porośnięty był cmentarz, a też szatę roślinną wschodniej strony jeziora. Dodatkowo przebadana zawartość jam grobowych pozwala powiedzieć o roślinach jakie otrzymywali zmarli podczas uroczystości składania ich do grobów. Często przy grobach palono ogniska, a do ich palenia używano drewna dębów oraz innego materiału jaki był dostępny w terenie otaczającym cmentarzysko. W sumie, publikacje cmentarzyska dziekanowickiego pozwalają spojrzeć na ludność mieszkającą około 1000 lat temu nad jeziorem Lednica jako na ludzi kultywujących tradycję w warunkach jakie stwarzało nowe państwo Piastów. Możemy dostrzec ludzi o różnym pochodzeniu, mających rozmaite upodobania i odczucia. Ludzi żyjących w rodzinach i choć związanych z wieloma zajęciami – tworzących wspólnotę, która przez 300 lat żyła obok siebie. Dzięki badaniom archeologicznym przywracamy pamięć o niedzisiejszych mieszkańcach tych terenów".