Narodziny królestwa – Litwa za Mendoga

Litwa była królestwem. Na połowę XIII w. przypadło krótkie, burzliwe panowanie ochrzczonego i koronowanego litewskiego władcy – Mendoga. Odtworzenie tego okresu dziejów Litwy i poznanie jego głównego bohatera pozostaje dla badaczy przeszłości wyzwaniem. Z powodzeniem podejmowali je w XX w. wybitni historycy: polski – Henryk Łowmiański – i litewski – Juozapas Stakauskas, a w końcu także nestor litewskich mediewistów – Edvardas Gudavičius (1929-2020). To jego prace i doświadczenia w bodaj najistotniejszej mierze pozwoliły odrzucić dwudziestowieczne uwikłania, zarówno te nacjonalistyczne, jak i te narzucone litewskiej historiografii przez sowietyzm. Pod koniec ubiegłego stulecia stała się ona równorzędną partnerką w dialogu z innymi szkołami badań nad przeszłością. W niniejszej książce Gudavičius przedstawił i ugruntował własną interpretację przełomowego momentu w dziejach swojego kraju – Litwy za Mendoga.