Początki i rozwój miast Górnego Śląska

Publikacja jest zbiorem artykułów przedstawionych na konferencji naukowej w Muzeum w Gliwicach w 2003 roku. Temat związany jest z początkami i rozwojem miast powstających na terenach szeroko pojętego Górnego Śląska (z włączeniem Opolszczyzny i Czech) od połowy XIII w. Praca ma charakter interdyscyplinarny, do współpracy zaproszono przedstawicieli różnych dziedzin zajmujących się tą problematyką: archeologów, historyków, antropologów, geografów, socjologów, historyków sztuki. Wzbogacona została o materiał ilustracyjny – fotografie, ryciny, mapki, wykresy. Spis treści: * Idzi Panic: Kształtowanie się pojęcia i terytorium Górnego Śląska w średniowieczu * Krzysztof Spychała: Kilka myśli konserwatorskich na temat badań archeologicznych w zespołach miejskich województwa opolskiego * Agnieszka Czajka: Zmiany przebiegu koryta Górnej Odry (aspekty środowiskowe i antropogeniczne) * Marek Kiecoň, Michal Zezula: Počátky a rozvoj města Opavy ve 13. a 14. století ve světle poznatků z archeologických výzkumů v l. 2000–2002 * Martin Čapský: Obtížné hledání prosperity. Poznámky k hospodářskému vývoji pozdně středověké Opavy * Cezary Buśko, Problem powstania miasta lokacyjnego w Opolu w świetle badań archeologicznych * Edward Nycz: Kędzierzyn–Koźle. Długie i krótkie trwanie miasta i zbiorowości miejskiej (socjologiczno–historyczne studium przypadku) * Elżbieta Bimler–Mackiewicz: Ikonografia miasta jako źródło poznania jego przeszłości – na przykładzie Rybnika * Patrycja Okoń: Klasztory w średniowiecznych górnośląskich ośrodkach miejskich (do końca XIII w.) w świetle badań archeologiczno–architektonicznych * Bogdan Kloch: Miasta księstwa raciborskiego w końcu XIII i pierwszej połowie XIV wieku * Krystyna Kozłowska, Romuald Turakiewicz, Początki i rozwój Raciborza * Paweł Rzeźnik: Henryk Stosik, Ceramika grafitowa z Raciborza (XII-XIII w.) w świetle pierwszych analiz specjalistycznych * Jacek Pierzak: Miejskie mury obronne na Górnym Śląsku na przykładzie Bytomia, Bielska-Białej, Żor i Gliwic * Aldona Andrzejewska: Początki miasta lokacyjnego Bytomia w świetle badań archeologicznych * Izabella Wójcik–Kuehnel: Zagospodarowanie przestrzenne bytomskiego rynku w świetle badań archeologicznych * Dominik Abramowicz: Początki Katowic. Zarys problematyki * Mirosław Furmanek, Sławomir Kulpa: Wodzisław Śląski w świetle badań archeologicznych * Dariusz Rozmus, Jerzy Roś: Relikty średniowiecznej zabudowy w rejonie kościoła pod wezwaniem św. Andrzeja apostoła w Olkuszu * Aleksandra Rogaczewska: Gród na Górze Zamkowej w Będzinie w IX-XI wieku jako pierwszy etap osadnictwa wczesnośredniowiecznego na tym stanowisku * Dariusz Rozmus: Wczesnośredniowieczne zagłębie metalurgii srebra i ołowiu na terenie Dąbrowy Górniczej i okolic * Aleksandra Rogaczewska: Początki metalurgii ołowiu w rejonie Strzemieszyc Wielkich na podstawie badań prowadzonych na stanowisku 2 w okresie dwóch ostatnich lat * Bożena Chorąży, Bogusław Chorąży: Stan i potrzeby badań archeologicznych nad początkami i rozwojem miasta Bielska * Marcin Nyga: Rynek w Bieruniu Starym w świetle najnowszych badań * Mirosław Furmanek: Gliwice w świetle badań archeologicznych * Henryk Głąb, Krzysztof Szostek: Kondycja biologiczna mieszkańców Gliwic w XIII i XVIII wieku * Sławomir Kulpa: Geneza i symbolika herbu Wodzisławia Śląskiego