Żywoty równoległe Tom I

Plutarch (Ploutarchos; ok. 45-ok. 120), filozof i biograf. Pochodził z beockiej Cheronei. Dzieciństwo i młodość Plutarcha przypadły na lata rządów rzymskich cesarzy Klaudiusza i Nerona. W tych czasach studiował w Atenach matematykę, retorykę i filozofię, wiele podróżował. Zachowała się mniej niż połowa jego twórczości, a i tak jest to kilka tysięcy stronic. Podzielono ją na dwie grupy: "Pisma moralne "(Moralia) i "Żywoty równoległe" (Vitae parallelae). Pomysł na Żywoty był prosty: stworzyć obraz obu kultur poprzez ukazanie historycznych biografii ich wielkich reprezentantów. Czytelnik otrzymał kilkadziesiąt takich portretów (par było pierwotnie 23, zachowały się 22 pary oraz 4 żywoty pojedyncze, napisane w okresie wcześniejszym). Plutarch zestawił z jednej strony najsławniejszych władców (np. porównał osobowość i dokonania Aleksandra Wielkiego z biografią równie wielkiego Juliusza Cezara), z drugiej strony nie zapomniał o wybitnych przedstawicielach literatury i polityki (np. zestawiając Demostenesa z Cyceronem). Na tych "Żywotach" Europa uczyła się później, jak budować wspólne myślenie o najważniejszych, wspólnych wszystkim ideałach. Młodzież - jak nasz Tadeusz Kościuszko - budowała na nich swoje wzorce osobowościowe. Planowany na kilka tomów przekład "Żywotów równoległych" Plutarcha jest pierwszym całościowym tłumaczeniem (oprócz biografii zamieszczono także synkryzy, czyli porównania obu zestawianych postaci) w historii naszej kultury. W tomie I znalazły się zestawienia Tezeusza i Romulusa oraz Likurga i Numy.