Teksty z Ugarit

Właśnie ukazało się pierwsze w języku polskim pełne tłumaczenie tekstów religijnych ze starożytnego Ugarit. Było to miasto leżące na wybrzeżu syryjskim, a zachowane teksty spisane w wyjątkowym alfabecie, który kształt liter zaczerpnął z pisma klinowego, pochodzą z okresu od XIV do początków XII w. przed Chr. Publikacja składa się z trzech tomów. Pierwszy z nich zawiera mity, przede wszystkim wielki cykl o Ba‘lu (bogu burzy i urodzaju) składający się z trzech mitów: Walka Ba‘la z Jammem (bogiem morza), Budowa pałacu Ba‘la oraz Walka Ba‘la z Motem (bogiem śmierci). Ponadto tom pierwszy zawiera kilka krótszych utworów mitycznych, np. Uczta herosów (rpum), czy też Niebiańska Uczta Ila (zawierająca pierwszą w historii receptę na … kaca) i inne. Tom drugi zawiera tłumaczenie dwóch legend ugaryckich, w których głównymi bohaterami są królowie, odpowiednio Danilu i Kirta. Wreszcie tom trzeci mieści kilkadziesiąt różnorakich rytuałów ugaryckich, m.in. rytuały ofiarnicze, wróżby i zaklęcia. Wszystkie tomy oprócz tekstu źródłowego (w transliteracji i w tłumaczeniu) zawierają obszerny komentarz. Na końcu zamieszczone są indeksy, a także pokaźna bibliografia. Publikacja będzie znaczącą pomocą dla historyków, biblistów, religioznawców oraz orientalistów. Praca powstała w wyniku grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki i dostępna jest zarówno w wersji książkowej, jak i elektronicznej. Jej autorami był zespół badaczy: dr hab. Marcin Majewski, prof. UPJPII, dr Andrzej Mrozek, ks. dr Mariusz Szmajdziński, dr hab. Maciej Münnich, prof. KUL, pod kierownictwem tego ostatniego. ------------------------------------------- Tom 1 . Mity ------------------------------------------- Wprowadzenie do publikacji . XI Dlaczego teksty ugaryckie? (Maciej Münnich). XIII Wprowadzenie historyczne (Andrzej Mrozek). XXVII 1. Cykl o Baʽlu (tłumaczenie i komentarz: ks. Mariusz Szmajdziński) Tłumaczenie Wstęp Walka Baʽla z Jammem Budowa pałacu Baʽla Walka Baʽla z Motem Ekskurs: Tytuły i określenia Baʽla w tekstach ugaryckich 2. Uczta herosów (rpum) (tłumaczenie i komentarz: Andrzej Mrozek, Maciej Münnich) 3. Niebiańska uczta Ila (tłumaczenie i komentarz: Andrzej Mrozek, Maciej Münnich) 4. Zaślubiny Nikkal i Jaricha (tłumaczenie i komentarz: Andrzej Mrozek, Maciej Münnich) 5. Narodziny uroczych bogów (tłumaczenie i komentarz: Andrzej Mrozek, Maciej Münnich) 6. Klacz i Ḥoranu (tłumaczenie i komentarz: Andrzej Mrozek, Maciej Münnich) ------------------------------------------- Tom 2. Legendy ------------------------------------------- 7. Legenda o Danilu i Aqhacie (tłumaczenie i komentarz: Marcin Majewski) Tłumaczenie Wstęp Komentarz Ekskurs: Kim jest Danilu? Ekskurs: Ryt inkubacji sakralnej Ekskurs: Lista synowskich obowiązków Ekskurs: Zakończenie Legendy o Aqhacie 8. Legenda o Kircie (tłumaczenie i komentarz: Andrzej Mrozek, ks. Mariusz Szmajdziński) Tłumaczenie Wstęp Komentarz ------------------------------------------- Tom 3. Rytuały ------------------------------------------- Wstęp I. Listy bóstw i litanie 9. Lista bóstw 1 10. Lista bóstw 2 11. Lista bóstw 3 12. Lista bóstw 4 13. Lista bóstw/Litania? 14. Litania 1 II. Rytuały ofiarnicze Ekskurs: Rodzaje ofiar 15. Rytuał ofiarniczy na dany miesiąc 1a 16. Rytuał ofiarniczy na dany miesiąc 1b 17. Rytuał ofiarniczy na dany miesiąc 1c 18. Rytuał ofiarniczy na dany miesiąc 2 19. Rytuał ofiarniczy na dany miesiąc 3 20. Rytuał ofiarniczy na dany miesiąc 4 21. Rytuał ofiarniczy na dany miesiąc 5 22. Rytuał ofiarniczy na dwa miesiące (?) 1 23. Rytuał ofiarniczy na dwa miesiące 2 24. Rytuał ofiarniczy na dwa miesiące 3 25. Rytuał ofiarniczy na dwa miesiące z psalmem 26. Rytuał ofiarniczy na dwa miesiące (?) z modlitwą hurycką i rytuałem wejścia 27. Rytuał ofiarniczy 28. Rytuał ofiarniczy dla Ušchary Wężowej 29. Rytuał ofiarniczy dla bogów kraju 30. Rytuał ofiarniczy ku czci przodków 31. Rytuał wejścia 32. Rytuał adoracji z ofiarą 1 33. Rytuał adoracji z ofiarą 2 34. Rytuał adoracji z ofiarą 3 35. Rytuał oczyszczenia ludu 36. Lista ofiar (bilingwa hurycko-ugarycka) 37. Trzydniowy rytuał ofiarniczy (bilingwa hurycko-ugarycka) 38. Rytuał ofiarniczy dla ʽAsztarty (bilingwa hurycko-ugarycka) 39. Trzydniowy rytuał ofiarniczy dla Pidrai (bilingwa hurycko-ugarycka) 40. Prywatny rytuał ofiarniczy z ptaków i innych zwierząt 41. Prywatny rytuał ofiarniczy ze zwierząt i mirry 42. Prywatny pasterski rytuał ofiarniczy III. Rytuały związane z kultem zmarłych 43. Rytuał uzdrowienia przez wyrocznię praprzodka Ditanu 44. Pieśń dla nowego króla 45. Stela żałobna 1 46. Stela żałobna 2 IV. Teksty związane z wróżbiarstwem 47. Model wątroby 1 48. Model wątroby 2 49. Model wątroby 3 50. Model wątroby 4 51. Model wątroby 5 52. Model płuca 53. Zbiór omenów teratomantycznych 1 54. Zbiór omenów teratomantycznych 2 55. Obserwacja astrologiczna 56. Zbiór omenów astrologicznych V. Zaklęcia 57. Zaklęcie przeciwko wężom i skorpionom 58. Zaklęcie przeciwko demonowi choroby 59. Zaklęcie przeciwko „Złemu Oku” 60. Zbiór zaklęć VI. Inne 61. Wotum dla Rašapa 62. Wino na ofiary królewskie Ekskurs: Marziḥu 63. Kontrakt na lokal dla bractwa marziḥu Słownik bóstw i herosów Wykaz skrótów bibliograficznych Bibliografia Indeks postaci Indeks toponimów mitycznych i historycznych Indeks KTU Noty o Autorach