Literatura „parabiblijna” w Qumran

Antoni Tronina, biblista i orientalista, emerytowany profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. W latach 1978-1980 uzyskał licencjat nauk biblijnych w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie. Odbył szereg podróży naukowych po Bliskim Wschodzie. Jest współtwórcą Biblii Lubelskiej, Biblii Paulińskiej i Nowego Komentarza Biblijnego oraz autorem obszernych komentarzy do Księgi Kapłańskiej, Hioba, Pierwszej i Drugiej Księgi Kronik, a także adnotowanych przekładów tekstów znad Morza Martwego i licznych apokryfów Starego Testamentu. Wydał również tom przekładów apokryfów syryjskich i Księgę Kapłańską z Targumu Neofiti oraz epos o Gilgameszu i babiloński mit o stworzeniu (Enuma Elisz). Opublikował podręczniki do języka ugaryckiego i syryjskiego. W sumie ogłosił drukiem 58 książek (w tym 20 w The Enigma Press) i zamieścił w czasopismach i księgach pamiątkowych ponad pięćset artykułów, recenzji itp. W rocznicę osiemdziesięciolecia urodzin, Ks. Prof. Antoni Tronina otrzymał we wrześniu 2025 od swoich uczniów, kolegów i przyjaciół trzecią z kolei księgę pamiątkową. Prezentowana książka jest uzupełnieniem poprzednich tomów tej serii: Biblia z Pustyni judzkiej: Prawo, Prorocy, Pisma. Zawiera omówienie blisko 150 rękopisów różnych pism ''parabiblijnych" znalezionych w grotach położonych w pobliżu osiedla Chirbet Qumran. Pisma te dają wgląd w proces tworzenia się zbioru ksiąg kanonicznych Biblii Hebrajskiej. Książka składa się z dwóch części: pierwsza zawiera adnotowany przekład tekstów hebrajskich, a druga – aramejskich