Organizacja armii w nowożytnej Europie

Karol Koranyi w pracy Żołnierz najemny a żołnierz zaciężny z 1948 r. zwrócił uwagę na różnorodność organizacji sił zbrojnych w nowożytnej Europie. Wraz z upadkiem ethosu i wartości bojowej rycerstwa, państwa przystąpiły do kształtowania nowych struktur wojskowych. Stworzono przy tym szereg unikalnych rozwiązań. Włoscy kondotierzy, niemieccy landsknechci, hiszpańskie tercios, polsko-litewski autorament narodowy, rosyjskie oddziały starego i nowego ładu – to rodzaje wojsk posługujące się różnymi zasadami werbunku, struktury urzędniczej, prawem wojskowym. Był to również czas wielkich reformatorów i wizjonerów sztuki wojskowej: Jana Tarnowskiego, Maurycego Orańskiego, Gustawa Adolfa. Te wszystkie zagadnienia i tematy, zasługują na nowe spojrzenie. (z Przedmowy) Spis treści: Przedmowa 1. Marcin Gawęda, Sipahiowie lenni. System timariocki 2. Piotr Tafiłowski, Armie osmańska i węgierska w dobie bitwy pod Mohácsem (1526) 3. Bogdan Bruliga, „Ordunki” versus „arkebuzy dymiące”: tradycja i nowoczesność w Księgach o rycerskich rzeczach (Kriegsordnung) księcia Albrechta von Hohenzollerna 4. Karol Łopatecki, Artykuły rotmistrzowskie. Z badań nad kształtowaniem się wojsk zaciężnych w Koronie i WKsL 5. Dariusz Makiłła, Artykuły wojskowe hetmana Jana Zamoyskiego (1580) 6. Vital Kalyada, Mobilizacja służby ziemskiej w Wielkim Księstwie Litewskim w XVI stuleciu 7. Mariusz Balcerek, Siły zbrojne księstwa Kurlandii i Semigalii na przełomie XVI i XVII wieku 8. Piotr Florek, Stan przygotowania armii Wielkiego Księstwa Litewskiego do wojny ze Szwecją (1600-1601) 9. Karol Kościelniak, Źródła dochodów oficerów jazdy polskiej w pierwszej połowie XVII wieku 10. Paweł Skworoda, Przemiany wojskowości staropolskiej w XVII wieku. Przyczyny, uwarunkowania, skutki 11. Mirosław Nagielski, Organizacja rajtarii i arkabuzerii koronnej w XVII wieku 12. Andrzej Grzegorz Przepiórka, Od wolontariuszy do żołnierzy zaciężnych. Ewolucja formacji lisowczyków w dobie wojny z Moskwą (1615-1618) 13. Przemysław Gawron, Proces tworzenia kadry oficerskiej armii koronnej w czasach Zygmunta III Wazy (1587-1632) 14. Zbigniew Anusik, Gustaw II Adolf i reformy wojskowe w Szwecji 15. Wojciech Krawczuk, Wódz czy wojownik; Karol X Gustaw na polu bitwy 16. Anna Pastorek, Organizacja floty wojennej Republiki Zjednoczonych Prowincji w XVII wieku. Admiralicje, korpus oficerski, załogi 17. Mariusz Sawicki, Artyleria i cekhauz smoleński w 1654 roku 18. Krzysztof Kossarzecki, Działania wojenne nad Dźwiną w latach 1662-1667 19. Magdalena Ujma, Latyfundium Jana Sobieskiego a wojsko. Wybrane problemy wojskowości koronnej w drugiej połowie XVII wieku 20. Paweł Krokosz, Rosyjskie ustawodawstwo wojskowe doby panowania Piotra I 21. Tomasz Ciesielski, Generałowie wojska koronnego w latach 1717-1763 22. Wojciech Organiściak, O niektórych problemach kodyfikacji prawa wojskowego w Rzeczypospolitej szlacheckiej z 1775 roku