Ambasador na rozdrożu

Publikacja inspirowana nurtem badawczym New Diplomatic History stanowi pierwszą próbę całościowego omówienia staropolskich poradników dyplomatycznych – dotychczas jednego ze słabiej rozpoznanych gatunków piśmiennictwa Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Dzieła polskie zostały zestawione z obfitym materiałem źródłowym, obejmującym przede wszystkim liczne wczesnonowożytne poradniki dyplomatyczne powstałe w zachodniej Europie, a także wybrane przykłady literatury politycznej, relacji poselskich, listów czy diariuszy. Umożliwiło to ukazanie zarówno związków staropolskiej refleksji dyplomatycznej z europejską, jak i jej cech dystynktywnych. Praca prezentuje omawiane teksty w kontekście kluczowych dla nich problemów badawczych, a więc kwestii suwerena i autonomii dyplomatów, ich powinności reprezentacyjnych oraz negocjacyjnych, zdobywania przez nich informacji czy wreszcie ich niejednoznacznej relacji z prawdą i kłamstwem. Zgodnie z założeniami metodologicznymi New Diplomatic History, w badaniach wykorzystano zróżnicowane instrumentarium badawcze, łączące narzędzia filologiczne z wiedzą z zakresu historii dyplomacji i historii idei oraz nauk politycznych. Dzięki przeprowadzeniu analizy z perspektywy aksjologicznej, zrekonstruowano świat wartości staropolskich teoretyków dyplomacji, a wnioski, jakie przy tym sformułowano, mają zastosowanie dla szerokiego grona uczonych – od historyków stosunków międzynarodowych po badaczy literatury politycznej. ---------------------------------- Spis treści Ad lectorem Przegląd literatury Podziękowania I. Suweren, autonomia i nieetyczne rozkazy 1. Trzej staropolscy autorzy 2. Cele poselstw, suweren dyplomaty 3. Autonomia dyplomaty i nieetyczne rozkazy 4. Podsumowanie II. Powinność reprezentacji i negocjacji 1. Reprezentacja 2. Negocjacje 3. Podsumowanie III. Sekret, fałsz i pozór a misja dyplomaty 1. Dyplomata wobec prawdy: dissimulatio, simulatio i inne 2. Zdobywanie i przekazywanie informacji 3. Podsumowanie IV. Wizja dyplomacji Tadeusza Morskiego 1. Źródła inspiracji 2. Państwo na arenie międzynarodowej 3. Dyplomacja i dyplomata 4. Podsumowanie Zakończenie Bibliografia Indeks postaci historycznych