Śmierć kapitana Cooka

14 lutego 1779 roku został zabity brytyjski żeglarz i odkrywca, James Cook. Do zbrodni doszło w odległym zakątku świata, na jednej z rajskich wysp Hawajów. Mord ten, niezwykle krwawy i brutalny, dokonał się na oczach świadków — oddziału zbrojnych eskortujących kapitana — a jego sprawcami byli Hawajczycy, którzy wcześniej oddawali Cookowi boską cześć. Kiedy rok później wieść o tym szokującym zdarzeniu dotarła do Europy, zaczęto zadawać pytanie: dlaczego Hawajczycy zabili Cooka? Publikowane w kolejnych latach relacje uczestników wyprawy nie przyniosły zadawalającej odpowiedzi. Czy zabójstwo Cooka było przypadkowe, czy zaplanowane? Czy chodziło o zemstę, czy o mord rytualny? Temat ten, badany przez kolejne dekady, powrócił w drugiej połowie XX wieku, na nowo rozpalając emocje i wywołując spory wśród etnologów, historyków, a także samych Hawajczyków. W swojej pasjonującej książce Damian Leszczyński powraca do miejsca zbrodni w zatoce Kealakekua na wyspie Hawai’i, badając nie tylko okoliczności i przyczyny śmierci kapitana Cooka, ale również jej szerszy kontekst historyczny i kulturowy oraz powstanie mitu Cooka jako oświeceniowego bohatera. Na podstawie relacji i dokumentów spisanych przez świadków wydarzeń przeprowadza historyczno-filozoficzne śledztwo dotyczące motywów samej zbrodni oraz źródeł jej kolejnych interpretacji. Śmierć kapitana Cooka to zarówno opowieść o dawnych odkrywcach i odległych lądach, jak również próba postawienia pytań o granice naszego poznania przeszłości i rozumienia innych kultur. Uzupełnieniem książki są po raz pierwszy publikowane w języku polskim relacje, dzienniki, listy i notatki spisane przez świadków wydarzeń w zatoce Kealakekua. Ich lektura pozwala lepiej zrozumieć powody, które sprawiają, że okoliczności śmierci kapitana Cooka wciąż budzą tak wiele kontrowersji.