Szkice do portretu ziemian polskich XX wieku

Kanwę książki stanowią relacje i wspomnienia polskich ziemian i ich potomków, ludzi przynależnych do jednego z najwyrazistrzych polskich kręgów kulturowych. Ich świadectwa ogniskują się wokół aktywności gospodarczej w dziedzinie modernizacji majątków i produkcji rolnej, a także w procesie budowy demokratycznego społeczeństwa II Rzeczypospolitej. Właściwe tej warstwie poczucie obowiązku wobec ojczyzny w szczególny sposób doszło do głosu podczas wojny. Dwór polski stał się wówczas miejscem schronienia i pomocy dla wysiedleńców, osób zagrożonych aresztowaniem, szeroko pojętej elity intelektualnej i politycznej, także dla Żydów. Środowisko ziemiańskie stworzyło paramilitarną organizację "Uprawa" - "Tarcza" - "Opieka", która swoim zasięgiem objęła majątki ziemskie na terenie Generalnego Gubernatorstwa, gromadząc systematycznie fundusze do dyspozycji Rządu Londyńskiego. Wspomnienia dotyczące losów ziemiaństwa po zakończeniu wojny wzbogacają obraz doświadczeń narodu polskiego w XX wieku.