Wokół spraw trudnych, bolesnych i zapomnianych

Wiek dwudziesty – tragiczne stulecie wojen i gwałtownych przemian społeczno-politycznych – w sposób szczególnie dotkliwy i bolesny doświadczył mieszkańców Europy. W historii państw kontynentu na trwałe zapisały się mroczne obrazy z frontów Wielkiej Wojny, na których śmierć poniosły miliony żołnierzy, a tę dramatyczną liczbę dopełniały ofiary cywilne, setki tysięcy osób, które zmarły w wyniku głodu i chorób. Po doświadczeniach tych Stary Kontynent, niestety, tylko na krótko doznał ukojenia. Mimo podejmowania wielu prób, aby spory międzynarodowe rozwiązywać w sposób pokojowy, w 1939 r. Europą wstrząsnął kolejny kataklizm. Losy naszych rodaków w minionym wieku od lat niezmiennie budzą zainteresowanie badaczy w kraju i za granicą. Dzięki nim wiele trudnych i bolesnych spraw nie zostało zapomnianych. Do rąk szerokiego grona czytelników trafia tom poświęcony historii najnowszej, w którym znalazły się różnorodne tematycznie teksty, mające jednak wspólny mianownik w postaci tematyki wschodniej. Nie jest ona rozumiana jedynie w wymiarze geograficznym (Rosja, ZSRS, Europa Wschodnia), ale i szerszym, ponieważ obejmuje również szereg trudnych doświadczeń dziejowych Polaków w XX w. Znajdujące się w tomie artykuły scala ponadto osoba prof. Albina Głowackiego. Autorzy zajęli się problematyką, która od wielu lat znajduje się w kręgu Jego zainteresowań badawczych. Publikacja została podzielona na sześć części. Pierwsza – napisana przez osoby współpracujące z Profesorem – przybliża różnorodne płaszczyzny Jego aktywności naukowej i społecznej. W drugiej Czytelnicy będą mogli zapoznać się z problematyką szeroko pojmowanej Zbrodni Katyńskiej. Polityka zagraniczna i wewnętrzna Związku Sowieckiego w okresie II wojny światowej jest tematem kolejnej części książki. Powiązana z nią problemowo jest część czwarta, w której znalazły się artykuły dotyczące losów ludności polskiej w Związku Sowieckim po 17 września 1939 r. W publikacji o tematyce wschodniej nie mogło zabraknąć odniesienia do polityki międzynarodowej i tym zagadnieniom poświęcone zostały dwie ostatnie części zatytułowane Relacje Wschód – Zachód oraz Łódź – Polska – Emigracja.