Polska pod reżimem komunistycznym

"Polska pod reżimem komunistycznym. Sprawozdanie z sytuacji w kraju (1944-1949)” otwiera nowy cykl wydawniczy IPN, w ramach którego publikowane będą materiały pochodzące z archiwów polskiego rządu emigracyjnego. Niniejsza publikacja jest analityczną syntezą sytuacji w powojennej Polsce, syntezą imponującą rozmachem, precyzją i obiektywizmem. Twórcy dokumentu, starając się oddać jak najpełniej sytuację i nastroje w rządzonym przez komunistów kraju, nie stosują propagandowej retoryki, lecz na podstawie dostępnych danych budują wnioski, które w momencie ich formułowania mogły zaskakiwać pesymizmem, dziś natomiast uderzają trafnością przewidywań. Praca została podzielona na trzy podstawowe części: część polityczną – w której autorzy analizują przejęcie władzy przez komunistów, walkę z opozycją polityczną oraz charakter i zakres podporządkowania powojennej Polski Związkowi Radzieckiemu, część gospodarczą – prezentującą skutki izolacji kraju od gospodarki Zachodu (w tym planu Marshalla), szczegółowo opisującą przebieg przestawiania polskiej gospodarki na zasady centralnego planowania, a także próby narzucenia polskiemu rolnictwu kolektywizacji oraz część społeczną – w której analitycy rządu emigracyjnego przedstawiają mechanizmy sowietyzacji życia społeczno-kulturalnego w kraju i skutki tego typu działań dla Kościoła katolickiego, organizacji młodzieżowych, wolności słowa i szeroko pojętej kultury.