Lenin. Prorok raju, apostoł piekła

Natchniony inspirator epokowego przewrotu, wizjoner nowej szczęśliwej cywilizacji - wyobrażenie o wodzu rewolucji przez dziesięciolecia miało jeden wymiar: kanonizowanego świętego, wielkiego, genialnego, niedościgłego. Bezkrytyczne bałwochwalstwo przejawiała nie tylko radziecka historiografia. Duchowy pokarm leninizmu był obowiązujący dla każdego obywatela ZSRR. Lenin w oślepiającym blasku swej świętości wydawał się człowiekiem, któremu okrutny los nie pozwolił dokończyć wzniosłego dzieła. Wierzono, że jego dziedzictwo wypaczył Stalin, obracając świetlane obietnice bolszewików - sprawiedliwość, pokój, wolność w idealnym świecie - w okrucieństwo, strach i zniewolenie. A jednak to właśnie Lenin uznał, że ten nowy świat można zbudować tylko przemocą. Pragnął ziemskiego szczęścia dla ludzi - przynajmniej tych, których nazywał proletariatem - uważał jednak za normalne budowanie owego szczęścia na krwi i przymusie. To Lenin, nie Stalin był twórcą radzieckiego totalitaryzmu - taką prawdę w swej książce odsłania Dmitrij Wołkogonow. Mówi, że to on skonstruował bezwzględną machinę ucisku na nieznaną wcześniej skalę, a życie ludzkie zmienił w nieważny czynnik statystyczny.