Okupacyjna codzienność. Warszawa i okolice w dokumentacji Adama Chętnika

Zdeponowany w Bibliotece Narodowej w Warszawie maszynopis Adama Chętnika, zatytułowany "Pod niemiecko-hitlerowskim obuchem", stanowi interesującą dokumentację życia codziennego lat okupacji. Adam Chętnik w okresie międzywojennym poseł na Sejm RP, w okresie okupacji – ukrywając się pod nazwiskiem Antoni Chojnowski – systematycznie odnotowywał i porządkował różne aspekty ówczesnej rzeczywistości. Jego świadectwo, które można rozpatrywać w szeroko pojętej kategorii "dokumentu osobistego", nie ma charakteru autobiograficznego, konstruowane jest w zamyśle jako opracowanie historyczne, intencjonalnie adresowane do przyszłego badacza tamtego okresu. Niekwestionowane walory poznawcze mają zawarte w nim – cechujące się dużym stopniem szczegółowości – spostrzeżenia dotyczące życia codziennego, obyczajów, folkloru, okupacyjnego humoru, charakterystycznych zachowań i postaw, a także traumatycznych doświadczeń terroru i trudnych interpretacyjnie kwestii związanych z odniesieniem się społeczności polskiej do Szoah i w ogóle losu narodu żydowskiego. Dokumentacja Chętnika, nie będąc klasycznym tekstem wspomnieniowym, lecz szeroko pojętym narracyjnym źródłem historycznym, nie tylko umożliwia poszerzenie poznania okupacyjnej codzienności stolicy, jest też ważnym świadectwem poglądów jej autora, które można interpretować szerzej, jako w pewnym stopniu reprezentatywne dla dużej części ówczesnego społeczeństwa polskiego.