Wspomnienia żołnierza 3. Dywizji Strzelców Karpackich

Pamiętnik Józefa Kowalczuka, żołnierza 3. Dywizji Strzelców Karpackich, nie jest źródłem jedynym w swoim rodzaju. Wręcz przeciwnie. Jest jednym z setek dzieł wytworzonych przez polskich żołnierzy walczących na frontach II wojny światowej. Równocześnie potraktować go można jako rejestr wydarzeń oddający losy całego pokolenia. Ów memuar, pisany barwnym i niejednokrotnie emocjonalnym językiem, stanowi doskonałą lekcję historii. Historii odgrywającej się zaledwie kilka dekad temu, ale jakże ważnej dla losów naszego kraju. Bez świadectw bezpośrednich uczestników wydarzeń dziejowych, nasza wiedza o trudnych czasach II wojny światowej byłaby znacznie uboższa. Właśnie takie pojedyncze opowieści składają się na obraz rzeczywistości i wydarzeń sprzed lat. To one pozwalają nam uczestniczyć w życiu naszych przodków, zobaczyć ówczesny świat ich oczami i równocześnie lepiej zrozumieć współczesność. Józef Kowalczuk (1914-1986) był starszym strzelcem 2. batalionu 3. Dywizji Strzelców Karpackich 2. Korpusu Polskiego, uczestnikiem walk o Monte Cassino. Swoje wspomnienia spisał pięć lat po powrocie do Polski, w roku 1960. Do zbiorów Muzeum Wojska w Białymstoku rękopis przekazany został w 1991 roku.