Na pięciu kontynentach

Wydawać by się mogło, iż tułacze losy polskich dzieci, młodzieży i szkół w latach II wojny światowej i zaraz po jej zakończeniu lokują się gdzieś na marginesie wielkich wydarzeń politycznych i militarnych tamtego czasu, że są ledwie znaczącym epizodem. Tymczasem właśnie one ogniskują w sobie zasadnicze polskie problemy tych lat. Na losach najmłodszych Polaków odbijała się w zasadzie każda decyzja dotycząca Polski, i to zarówno ta podejmowana przez nas jak i ta o nas bez nas. Książka jest pierwszą w takiej formie próbą syntetycznego objęcia losów tych z młodego pokolenia Polaków, którzy w czasie II wojny światowej z różnych przyczyn znaleźli się w wielu częściach świata. Czasem niesłychanie od Polski odległych. Jedni z nich przedostali się na Węgry i do Rumunii, a potem do Algierii, na Cypr, do Francji, następnie Szwajcarii i do Wielkiej Brytanii. Inni zostali osadzeni w niemieckich obozach koncentracyjnych albo byli wywożeni na roboty do Niemiec lub po Powstaniu Warszawskim przeszli przez niemiecką niewolę i po wyzwoleniu znaleźli się w zasięgu oddziaływania Rządu RP na uchodźstwie. Jeszcze inni zostali deportowani w głąb ZSRR, a potem ich drogi wiodły przez Iran, Palestynę, Egipt, Liban, Indie, Afrykę, Nową Zelandię, Meksyk oraz Włochy. Dwa dopełniające się ciągi narracji- tekstowej i ilustracyjnej- dają w miarę pełną panoramę zarówno losów młodych i najmłodszych Polaków jak i naszego szkolnictwa poza Krajem w latach 1939-1950. Szkolnictwa, które było jednym z najważniejszych osiągnięć Rządu RP na uchodźstwie w latach ostatniej wojny i którego oddziaływanie wpłynęło na więcej niż jedno pokolenie polskiej emigracji politycznej.