Trzeba oswoić własne miejsce

W niniejszej książce chciałbym spojrzeć na przestrzeń oczami historyka i socjologa. Zadaję pytanie, jak ludzie oswajają własny teren. Praktycznie zawsze teren jest naznaczony jako własny przez grupę, która na nim żyje. Siła działania w tym kierunku może być bardzo różna – od działań typowych, praktykowanych spontanicznie w codziennym życiu, praktycznie niezauważalnych, do działań ostrych, promowanych przez nacjonalistów. Jedne i drugie często obejmują podobne wyznaczniki. Czym innym jest jednak sytuacja, w której na skutek biegu historii na danym terenie na przykład mówi się w danym języku, a czym innym nacjonalistyczne podejście do tego faktu. Czym innym jest dominacja jednej z religii na danym terenie, a czym innym stanięcie na stanowisku, że wszyscy powinni ją wyznawać, podczas gdy wyznawców innych religii należy przegonić. Granica pomiędzy tymi zjawiskami nieraz nie jest jednak ostra. Marcin Kula – historyk, z wykształcenia także socjolog. Emerytowany profesor Uniwersytetu Warszawskiego, obecnie profesor Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Przez wiele lat, wykładając socjologię i historię, dążył do zbliżenia obu kierunków. Choć oba są oporne wobec takich działań, przyszłość należy do humanistyki bez barier. Niniejsza książka jest kolejnym wyrazem wysiłków w kierunku integracji dyscyplin w ramach socjologii historycznej – po uprzednio opublikowanych przez autora pozycjach zatytułowanych Najpierw trzeba się urodzić i Ostatecznie trzeba umrzeć (obie w Wydawnictwach UW) oraz Trzeba pracować i produkować, Trzeba mieć pieniądze, Trzeba mieszkać, myć się i ubierać, Trzeba jeść, Trzeba wydorośleć oraz Trzeba zapanować nad przestrzenią (te z kolei w „Bibliotece Iberyjskiej”). Niezależnie od zasadności obrazów zarysowanych w każdej z tych książek, trudno zaprzeczyć słuszności przytoczonych tytułów.