Polska emigracja polityczna 1939–1990. Stan badań

W 2011 roku Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej uruchomiło Centralny Projekt Badawczy „Polska emigracja polityczna 1939–1990”. Udało się wokół niego skupić specjalistów z Polski i z zagranicy. W wyniku prac zespołu powstały raporty prezentowane w niniejszym tomie. Ich celem było przede wszystkim krytyczne omówienie dotychczasowego stanu wiedzy. Potrzeba ta wynikała m.in. z faktu, że od momentu powstania ostatniej syntezy istotnie wzrosła liczba opracowań szczegółowych, ale przede wszystkim źródeł do badania emigracji. Chodzi nie tylko o materiały byłych aparatów bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej, ale także o te odtajniane przez kraje osiedlenia (np. Stany Zjednoczone) lub o często cudem ocalone kolekcje prywatne. Raporty wskazują możliwe kierunki badań i ujęć. Co najważniejsze jednak, pokazują niezliczoną liczbę tematów wymagających drobiazgowego opracowania – począwszy od biografii nietuzinkowych postaci emigracji, przez korektę historii struktur i fal emigracji, po – często trudne do uchwycenia – wątki historii społecznej, duchowej czy życia codziennego. Polska emigracja polityczna to zagadnienie, nad którym warto z uwagą się pochylić, a w przyszłości ponownie napisać syntezę jej dziejów. Publikacja w ramach centralnego projektu badawczego IPN „Polska emigracja polityczna 1939–1945”.