Onufry Pietraszkiewicz Biografia zesłańca

Książka podejmuje problematykę badawczą związaną z filomatami, ale bardzo niekonwencjonalnie. Otrzymujemy dobrze umotywowaną biografię, budowaną nie tylko na podstawie materiałów opublikowanych w serii Archiwum Filomatów, ale i rękopiśmiennych, dotychczas nieznanych, przechowywanych w Bibliotece Uniwersyteckiej KUL. Autorka prostuje wiele błędnych opinii o Pietraszkiewiczu jako studencie, współtwórcy Towarzystwa Filomatów, nauczycielu lubelskim, zesłańcu sybirskim, organizatorze i dysponencie biblioteki tobolskiej przejętej po Moszyńskim. [...] Okazuje się, że bohaterowi bliżej do chrześcijańskiej akceptacji rzeczywistości niż do romantycznych nadnaturalnych zaświatów. To biografia wielkiego, choć prostego i pokornego człowieka, wychodzącego w końcu z cienia wielkich. Z recenzji prof. Mariana Maciejewskiego „Onufry Pietraszkiewicz. Biografia zesłańca” to ambitna i udana próba biografii naukowej, która swobodą narracji i poznawczym temperamentem przypomina walory, do jakich przyzwyczaił nas prof. Zbigniew Sudolski w swych opowieściach biograficznych o wielkich romantykach polskich. [...] Każdy sąd znajduje tu precyzyjne udokumentowanie, stąd bezdyskusyjna jej przydatność dla dalszych prac naukowych. Zalety inspiracyjne dzieła, którego lektura może zaowocować licznymi samodzielnymi pomysłami, dopiskami i rozwinięciami, wydają się też trudne do przecenienia. W obrębie niepodważalnych wartości umieszczam zdecydowanie na pierwszym miejscu funkcjonalne i starannie przemyślane wykorzystanie archiwaliów: rękopisów Onufrego Pietraszkiewicza, jego korespondencji, dokumentów osobistych, spośród których źródła publikowane stanowią zaledwie skromny wyimek w porównaniu z dotychczas niepublikowanymi. Biografia odsłania tytułowego bohatera. Po jej lekturze narzuca się wniosek: Onufry Pietraszkiewicz w pełni zasługuje na ów pomnik „trwalszy niż spiż”. Równocześnie nie wątpię, że godzi się przypomnieć najszerszej publiczności – szczególnie w kontekście naszego powrotu do Europy – postać, która odegrała tak ważną rolę w procesie kształtowania się dziewiętnastowiecznego polskiego patriotyzmu. Z recenzji prof. Marka Piechoty