Wersal za fasadą przepychu

Niniejsza książka jest próba rekonstrukcji świata, z którego nie zachowały się nawet pozostałości materialne. Dzięki obfitej korespondencji i sprawozdaniom dyrektora generalnego Budowli Królewskich oraz gubernatora pałacu, autorowi udało się uchwycić problemy codziennego życia w Wersalu - który jest symbolem świetności i potęgi króla Francji. Próby komfortowego urządzenia przyznanego lokum, gra wpływów, sprzeczne z przepisami przysługi i różnorakie pałacowe kłopoty - odsłaniają się kulisy Wersalu: 226 apartamentów, w których stłoczonych było dobre tysiąc osób, z czego część sypiała w garderobie pana lub na pryczy. Adnotacje dotyczące wygód - wody, ognia, żywności - uzmysławiają, że życie w tym pałacu było doprawdy dziwne, a zdobywanie pozycji wymagało codziennych wyrzeczeń, swoistej ascezy, którą królewscy lokatorzy coraz gorzej znosili. W ten właśnie świat stłoczenia, brudu i niewymownego smrodu zapuścił się William Ritchey Newton, wielki znawca dworu francuskiego. Opisuje starania dworzan o zwiększenie powierzchni mieszkalnej, urządzanie prowizorycznych kuchni, nieliczne łazienki, codzienną walkę z wilgocią, zadymieniem i niebezpieczeństwem pożaru. W jego książce roi się od anegdot o niedogodnościach życia, o skargach i żądaniach dworzan, o pospiesznie wykonywanych robotach i niekończących się zabiegach o finanse dla utrzymania pałacu.