Historia artylerii okrętowej w XVIII i XIX wieku

Opracowanie powstało jako połączenie siedmiu części opublikowanych kiedyś w piśmie "Morza, Statki i Okręty" (w latach 2002-2007) - przy lekkiej korekcie i uzupełnieniu w formie aneksów - z całkiem nowymi częściami ósmą i dziewiątą, napisanym w 2024 roku. Część 1 - Czy w końcu XVIII stulecia na żaglowcach używano dział o szesnastowiecznej konstrukcji? Część 2 - Czy z karonad strzelano granatami? Część 3 - Co naprawdę wynalazł Paixhans? Część 4 - Wojna krymska sprawdzianem nowych idei Część 5 - Kłopoty z pierwszymi działami gwintowanymi Część 6 - Tryumf i klęska pierwszych dział odtylcowych Royal Navy Część 7 - Nieoczekiwany renesans dział gładkolufowych Część 8 - Dlaczego w latach siedemdziesiątych XIX wieku Royal Navy wybrała gwintowane działa odprzodowe? Część 9 - Początek panowania ciężkich dział odtylcowych w czołowych marynarkach świata - rozwój zamków klinowych i śrubowych