Smoleńsk 1654

Wojna rosyjsko-polska 1654-1667 została rozpoczęta przez Rosję po wielokrotnych prośbach hetmana Bohdana Chmielnickiego, nie tylko o pomoc dla ginącej Ukrainy, ale także o zwrot ziem rosyjskich zajętych przez Rzeczpospolitą Obojga Narodów na mocy rozejmu dywilińskiego z 1618 r. Zgodnie z warunkami tej umowy granica między obydwoma państwami przebiegała między Wiaźmą a Dorohobużem (około 250 km od stolicy),co nie mogło nie budzić ciągłej trwogi i zaniepokojenia w Moskwie. W pierwszym roku wojny priorytetem był zwrot utraconych terytoriów, dlatego główne siły wojsk rosyjskich skierowano przeciwko ufortyfikowanym miastom wschodnich granic Wielkiego Księstwa Litewskiego, stanowiących północno-wschodnią część zjednoczonego państwo polsko-litewskiego. W połowie maja 1654 r. trzy armie państwa moskiewskiego jednocześnie, nie napotykając faktycznie oporu wroga, przekroczyły granice Rzeczypospolitej Obojga Narodów i ruszyły w kierunku Smoleńska, Newela i Rosławla. W tym samym czasie od południa w kierunku Homla zaatakowali ukraińscy Kozacy, którzy przysięgali wierność carowi w słynnej Ugodzie Perejasławskiej (styczeń). Wielka „Kampania Władców” stała się początkiem długiej, trzynastoletniej wojny – wojny, która miała ostatecznie zakończyć „stary spór Słowian między sobą” o prymat i hegemonię w Europie Wschodniej… Spis treści: I. Moskiewska „rekonkwista” II. Historiografia i źródła III. Siły zbrojne państwa moskiewskiego na początku wojny rosyjsko-polskiej 1654-1667 IV. Siły zbrojne Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1654 roku V. Koncentracja wojsk rosyjskich na granicy i początek kampanii smoleńskiej VI. Bitwa nad rzeką Kołodna 25 czerwca (5 lipca) 1654 roku VII. Początek kampanii armii księcia A. N. Trubeckiego i zdobycie Mścisława VIII. Oblężenie Smoleńska i kampania księcia J. K. Czerkaskiego przeciwko hetmanowi J. Radziwiłłowi IX. Skład i liczebność wojska litewskiego na początku aktywnych działań wojennych w sierpniu 1654 roku X. Bitwa pod Szkłowem 2 (12) sierpnia 1654 roku XI. Bitwa pod Szepielewiczami 14 (24) sierpnia 1654 roku XII. Zdobycie Mohylewa, Kryczewa, Szkłowa i Gor XIII. Szturm i upadek Smoleńska (16 sierpnia – 23 września) 1654 roku XIV. Oblężenie Dubrowna i koniec kampanii Zakończenie Dodatek Spis źródeł i literatury Spis skrótów Spis map i schematów