Kościół, wojny i państwa

Tom (9) ukazuje Kościół w czasach negacji religijności i podkreśla jego starania o docenienie roli sacrum w życiu człowieka. W tym okresie dochodzi do wielu objawień Maryi, powstają sanktuaria w Lourdes, La Salette i Fatimie. Za sprawą Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych umacnia się też znaczenie Najświętszego Sakramentu. Pius IX zwołuje Sobór Watykański I, który ogłasza dogmat o nieomylności papieża. Na fali ruchów niepodległościowych i antyklerykalnych następuje rozdział Kościoła od państwa; papież traci Państwo Kościelne. Wzrasta aktywność zakonów i stowarzyszeń religijnych – salezjan, pallotynów, orionistów, ojców białych, misjonarek Cabrini – które wychodzą naprzeciw potrzebom industrializujących się społeczeństw. Leon XIII Encykliką “Rerum novarum”, sankcjonuje społeczną działalność katolików. Z kolei Pius X reorganizuje Kurię Rzymską i dokonuje reformy Kościoła, potępia jednak modernizm – ruch religijno-kulturalny dążący do porozumienia wiernych ze światem nowoczesności.