Krainy końca

Akcja powieści "Krainy końca" Tomasza Włodkowskiego dzieje się w dużym, niewymienionym z nazwy mieście (choć uważny czytelnik szybko ustali, o jaki gród chodzi), w czasie drugiej wojny światowej i zaraz po jej zakończeniu. Opowieść sięga również do końca dziewiętnastego wieku, by pokazać moment osiedlenia się niemieckiej rodziny, której potomkowie stają się bohaterami książki. Ukazuje też wpływ na ludzkie losy zła popełnionego w przeszłości. Wraz z głównymi postaciami przenosimy się także do 1945 roku na ziemie zachodnie przyłączone do Polski. Poszczególne wątki tej rodzinnej sagi doprowadzone są do lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku. W powieści splatają się skomplikowane losy Niemców, Polaków i Żydów. "Krainy końca" to rzecz o miejscach, których dotychczasowy żywot zakończyła druga wojna światowa. "Jest to coś w rodzaju "Braci Aszkenazych", z tą tylko różnicą, że Tomek Włodkowski przenosi nas w czasy o dekadę lub dwie późniejsze niż Izrael Joszua Singer, czyli lata trzydzieste i czterdzieste XX wieku. Powieść pokazuje, jak pod ciśnieniem historii jedni bohaterowie przemieniają się w ofiary a inni w katów, jak ofiary stają się katami, a kaci ofiarami, jak pękają dawne więzi społeczne i niszczona jest bezpowrotnie delikatna tkanka wielokulturowej Łodzi. Po pierwszej lekturze tego dzieła miałem skojarzenia z pieśnią pożegnalną." Paweł Spodenkiewicz, dziennikarz i pisarz.