Państwo a Kościoły historyczne na Węgrzech w latach 1945-1989

Recenzowana monografia autorstwa Pawła A. Leszczyńskiego jest interesującym studium analitycznym, poświęconym przedstawieniu sytuacji Kościołów historycznych na Węgrzech w latach 1945-1989. Obszar tematyczny poddany analizie osadzony jest w obszarze rozważań o charakterze prawnym oraz polityki wyznaniowej. Inspiracją dla Autora były 3 rocznice istotne z punktu widzenia wywodu przeprowadzonego w recenzowanej monografii. Po pierwsze, chodzi o 50. rocznicę śmierci kard. J. Mindszentyego (6 maja 1975 r.), 50. rocznicę Aktu Końcowego KBWE z Helsinek (1 sierpnia 1975 r.) oraz 75. rocznicę uchwalenia europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (4 listopada 1950 r.). (…) Teza jaką autor stawia w odniesieniu do niniejszej monografii wskazuje na fakt, iż wbrew regulacjom konstytucyjnym z 1949 r. nie istniał rozdział kościoła od państwa. Założenie to wydaje się kluczowe dla rozważań Autora. Ponadto, pytanie badawcze dotyczy wzajemnie odgrywanych ról państwa węgierskiego wobec kościołów historycznych w latach 1945-1989 oraz tychże – wobec państwa i skali przystosowania jak również przejawów oporu kościołów historycznych skierowanemu przeciwko państwu wrogiemu wobec religii i religijności. Z recenzji prof. US dr. hab. Marcina Orzechowskiego Książka Państwo a Kościoły historyczne na Węgrzech w latach 1945–1989 to solidna i wartościowa monografia, która w wyczerpujący sposób ukazuje złożoność relacji pomiędzy reżimem komunistycznym a wspólnotami religijnymi. Autor z powodzeniem łączy analizy prawne z ujęciem historyczno-politycznym, tworząc spójną i rzetelną syntezę. Publikacja ta stanowi ważny głos w debacie nad dziedzictwem komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej i jest godna polecenia każdemu badaczowi zainteresowanemu tematyką prawa wyznaniowego, historii Kościołów oraz relacji państwo–religia. Z recenzji prof. UAM dr. hab. inż. Piotra Kwiatkiewicza